مصطفى النوراني الاردبيلي
337
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
عرق الكافور در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى عربى زُرُنباد ، زرنبا و عرق الكافور آمده است . مشخصات : زرنباد بيخ گياهى است كمى معطّر ، سطح خارجى آن غبارى و تيره و مغز آن مايل به زردى و طعم آن تند و كمى تلخ است . نوع نامرغوب آن ضعيف و كمى شيرين است . تركيبات شيميايى : در بيخ زرنباد اسانس روغنى فرّار وجود دارد . از ساقه زيرزمينى آن مادّه زرومبون جدا شده است . ماده زرومبون كه يك مونوسيكليك سسكى ترپن كتون است در محيط رشد باكتريهاى مايكروكوكوس پيوجينس واريته اورئوس و همچنين مايكو باكتريوم توبركولوزيس را متوقف مىكند . يعنى نوعى آنتىبيوتيك است . خواص - كاربرد : در هند ، زرنباد در تمام موارد از نظر خواص جانشين زنجبيل است . در هند و چين زرنباد را در الكل خيسانده و بهعنوان مقوّى و محرك و تصفيه كننده خون و خون ساز مصرف مىكنند و بهعلاوه تا دو هفته پس از زايمان براى رفع ضعف و سرگيجه استعمال مىشود و لهشده و كوبيده آن را براى رفع تشنج بر سر بچهها مىاندازند . اگر ضماد لهشده آن را روى شكم بچه ببندند براى رفع تب مفيد است . « 1 » عروق لزعفران در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى عروق الصفر ، عروق الزعفران و عروق الصباغين نام برده شده ، به عربى بقلة الخطاطيف گويند .
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 3 ، ص 169 .